7 ภาษีที่ผู้ประกอบการ SME ต้องรู้ จะได้ไม่โดนภาษีย้อนหลัง

นอกจากการบริหารธุรกิจให้มีผลประกอบการที่ดีแล้ว อีกหนึ่งหน้าที่ที่ผู้ประกอบการ SME ต้องรับรู้และปฏิบัติตามคือ กฎหมายและข้อกำหนดทางภาษีที่เกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเป็นภาษีทางตรงหรือภาษีทางอ้อม เนื่องจากถ้าผู้ประกอบการละเลยหรือไม่ทำตามข้อกำหนดเหล่านี้ อาจนำไปสู่ปัญหาด้านกฎหมาย โดนเก็บภาษีย้อนหลัง หรือค่าปรับที่ไม่คาดคิด ดังนั้น การเข้าใจและดำเนินการให้ถูกต้องจึงเป็นสิ่งสำคัญ ด้วยเหตุนี้ เราจึงจะพาผู้ประกอบการ SME ไปรู้จักกับภาษีสำคัญที่ต้องชำระ พร้อมคำอธิบายอย่างละเอียดเกี่ยวกับภาษีแต่ละประเภท

ตัวอย่างสถานการณ์ภาษีที่ SME ในไทยมักเจอ

สำหรับผู้ประกอบการ SME ในประเทศไทย การทำความเข้าใจเรื่อง ภาษีธุรกิจ และ ประเภทภาษีที่เกี่ยวข้องกับกิจการ เป็นเรื่องสำคัญมาก เพราะภาษีแต่ละประเภทมีหน้าที่และช่วงเวลาการยื่นที่แตกต่างกันออกไป หลายธุรกิจอาจรู้จักชื่อภาษีอยู่แล้ว แต่ยังไม่แน่ใจว่าธุรกิจของตัวเองต้องยื่นภาษีอะไรบ้าง และต้องเริ่มเมื่อไร

ตัวอย่างสถานการณ์ภาษีที่ผู้ประกอบการมักพบได้บ่อย เช่น

• ธุรกิจขายของออนไลน์ที่รายได้เติบโตต่อเนื่อง และเริ่มเข้าใกล้เกณฑ์ จด VAT หรือ ภาษีมูลค่าเพิ่ม
• บริษัทที่มีการจ้างฟรีแลนซ์ เอเจนซี หรือผู้ให้บริการภายนอก และอาจมีหน้าที่ หักภาษี ณ ที่จ่าย
• ธุรกิจที่เพิ่งเริ่มต้นและจดทะเบียนบริษัทแล้ว แต่ยังไม่แน่ใจเรื่อง การยื่นภาษีเงินได้นิติบุคคล และ ภาษี SME ประเภทอื่น ๆ

การเข้าใจ ภาษีในประเทศไทยสำหรับ SME ตั้งแต่ต้น จะช่วยให้ธุรกิจวางแผนได้ดีขึ้น ลดความเสี่ยงจากการยื่นภาษีไม่ครบ ยื่นล่าช้า หรือมีภาระภาษีย้อนหลังโดยไม่ตั้งใจ

1. ภาษีเงินได้

ภาษีที่ทุกคนที่มีรายได้จะต้องจ่ายแน่ ๆ ไม่ว่าจะเป็นนิติบุคคลหรือคนธรรมดา ก็คือ ภาษีเงินได้ โดยสามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภท ตามการดำเนินงานของกิจการหรือร้านค้า ดังนี้ 

ภาษีเงินได้นิติบุคคล

ภาษีเงินได้นิติบุคคล คือ ภาษีที่เรียกเก็บจากรายได้ของนิติบุคคลที่จดทะเบียนตามกฎหมาย มีลักษณะคล้ายกับภาษีเงินได้ของบุคคลธรรมดา แต่ต้องยื่นภาษี 2 ครั้งต่อปี โดยมีอัตราภาษีเงินได้นิติบุคคลตาม ภ.ง.ด.51 และ ภ.ง.ด.50 ดังนี้ 

• SME ที่มีทุนจดทะเบียนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาท และมีรายได้จากการขายสินค้าและบริการไม่เกิน 30 ล้านบาท ภายในรอบระยะเวลาบัญชี 
  • กำไรสุทธิไม่เกิน 300,000 บาท ได้รับการยกเว้นภาษีเงินได้
  • กำไรสุทธิ 300,001-3,000,000 บาท เสียภาษี 15% 
  • กำไรสุทธิมากกว่า 3,000,000 บาท เสียภาษี 20% 

• นิติบุคคลทั่วไป เสียภาษีเงินได้ในอัตรา 20%

ตัวอย่างการยื่นภาษีเงินได้นิติบุคคลสำหรับ SME

หากธุรกิจของคุณจดทะเบียนในรูปแบบบริษัท การทำความเข้าใจเรื่อง ภาษีเงินได้นิติบุคคล เป็นหนึ่งในพื้นฐานสำคัญของการบริหาร ภาษีธุรกิจ ในประเทศไทย เพราะภาษีประเภทนี้เกี่ยวข้องโดยตรงกับผลกำไรของกิจการ และเป็นภาษีที่บริษัทส่วนใหญ่ต้องยื่นตามรอบระยะเวลาที่กำหนด

ตัวอย่างเช่น หากบริษัทมีรอบบัญชีตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ถึง 31 ธันวาคม ธุรกิจก็จะต้องมีการยื่น ภาษีเงินได้นิติบุคคล ตามรอบที่เกี่ยวข้อง ทั้งในช่วงระหว่างปีและเมื่อสิ้นรอบบัญชี เพื่อให้การคำนวณภาษีสอดคล้องกับผลประกอบการจริง

ยกตัวอย่าง หากบริษัทมีกำไรสุทธิ 800,000 บาทต่อปี ผู้ประกอบการก็ควรตรวจสอบว่าอัตรา ภาษีเงินได้นิติบุคคล SME ที่เกี่ยวข้องอยู่ในช่วงใด เพื่อประเมินภาระภาษีได้อย่างเหมาะสม การรู้โครงสร้างภาษีตั้งแต่ต้นจะช่วยให้ธุรกิจวางแผนกระแสเงินสด การทำบัญชี และการยื่นภาษีได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา

สำหรับผู้ประกอบการที่ทำงานหรือรับเงินในลักษณะของบุคคลธรรมดา แม้ว่าจะยื่นภาษีนิติบุคคลไปแล้ว ก็ต้องยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาร่วมได้ หากว่ามีรายได้เกินกว่าที่กฎหมายกำหนด โดยจ่ายเป็นลักษณะขั้นบันไดอยู่ที่ 5%-35% ขึ้นอยู่กับฐานภาษีในปีดังกล่าว 

2. ภาษีมูลค่าเพิ่ม 

ภาษีมูลค่าเพิ่ม หรือที่หลายคนเรียกว่า VAT เป็นภาษีหัก ณ ที่จ่าย ที่จัดเก็บจากการขายสินค้าหรือบริการ โดยทั่วไปอัตราภาษีมูลค่าเพิ่มในประเทศไทยอยู่ที่ 7% ของราคาสินค้าหรือบริการ อย่างไรก็ตาม หาก SME มีรายได้น้อยกว่า 1.8 ล้านบาทต่อปี จะได้รับการยกเว้นไม่ต้องเข้าสู่ระบบภาษีมูลค่าเพิ่ม แต่หากว่าประเมินแล้วมีรายได้เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี การจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มเอาไว้ ก็จะช่วยป้องกันค่าปรับ หรือการตรวจสอบภาษีย้อนหลังได้ 

กรณีตัวอย่าง: เมื่อธุรกิจ SME ควรเริ่มวางแผนจด VAT

หนึ่งในเรื่องสำคัญของ ภาษี SME ในประเทศไทย คือการติดตามว่าเมื่อไรธุรกิจควรเริ่มวางแผนเรื่อง VAT หรือ ภาษีมูลค่าเพิ่ม เพราะเมื่อรายได้เติบโตถึงเกณฑ์ที่กำหนด ผู้ประกอบการอาจมีหน้าที่ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มอย่างถูกต้อง

สมมติว่าธุรกิจขายสินค้าออนไลน์มีรายได้เฉลี่ยประมาณ 160,000 บาทต่อเดือน หากรายได้เติบโตต่อเนื่องตลอดทั้งปี ธุรกิจนั้นอาจมีรายได้รวมเกินเกณฑ์ จด VAT ได้ ในกรณีนี้ ผู้ประกอบการไม่ควรรอจนรายได้เกินเกณฑ์แล้วค่อยเริ่มวางแผนเรื่อง ภาษีมูลค่าเพิ่ม แต่ควรติดตามยอดขายอย่างใกล้ชิด และเตรียมความพร้อมล่วงหน้า

การเตรียมตัวเรื่อง VAT ตั้งแต่เนิ่น ๆ ไม่ได้ช่วยแค่เรื่องการปฏิบัติตามกฎหมายภาษีเท่านั้น แต่ยังช่วยให้ธุรกิจจัดการเอกสารบัญชี ภาษีขาย ภาษีซื้อ และการออกใบกำกับภาษีได้อย่างเป็นระบบมากขึ้น โดยเฉพาะสำหรับผู้ประกอบการ SME ที่กำลังขยายธุรกิจ

หากจดภาษีมูลค่าเพิ่มไม่ทัน อาจมีความเสี่ยงอะไรบ้าง

หากธุรกิจเข้าข่ายต้องจดทะเบียน VAT หรือ ภาษีมูลค่าเพิ่ม แต่ยังไม่ได้ดำเนินการให้ถูกต้อง อาจเกิดความเสี่ยงตามมาได้หลายด้าน ไม่ว่าจะเป็นการต้องตรวจสอบเอกสารย้อนหลัง การมีภาษีที่ต้องชำระเพิ่มเติม หรือการมีภาระค่าใช้จ่ายเพิ่มจากเบี้ยปรับและเงินเพิ่มตามกรณี

สำหรับผู้ประกอบการ SME เรื่อง ภาษีมูลค่าเพิ่ม ถือเป็นหนึ่งในหัวข้อสำคัญของ ภาษีธุรกิจ ที่ไม่ควรมองข้าม เพราะเมื่อรายได้เติบโตเร็ว ธุรกิจอาจเข้าใกล้เกณฑ์โดยไม่ทันสังเกต การติดตามยอดขายและวางแผนเรื่อง การจด VAT ตั้งแต่ต้น จึงช่วยลดความเสี่ยงจากปัญหาภาษีย้อนหลัง และช่วยให้การดำเนินธุรกิจต่อเนื่องได้อย่างมั่นใจมากขึ้น

3. ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย

อีกภาษีหนึ่งที่ผู้ประกอบการ SME จะต้องรู้จักก็คือ ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย โดยเป็นภาษีที่ SME ซึ่งเป็นผู้จ่ายเงินหักภาษีจากผู้ที่ได้รับเงิน และนำส่งกรมสรรพากร โดยจะต้องเป็นยอดชำระอยู่ที่ 1,000 บาทขึ้นไป มีอัตราการจ่ายภาษี ดังต่อไปนี้ 

• ค่าจ้างทำงาน รับเหมา ทำของ หรืองานบริการในรูปแบบของการจ้างงาน โดยที่ผู้ถูกจ้างใช้อุปกรณ์ของตัวเอง จะมีอัตราภาษีอยู่ที่ 3%
• ค่าโฆษณา อย่างเช่น การจ้างงานผ่านเอเจนซี การโฆษณาแบรนด์ให้เป็นที่รู้จักผ่านช่องทางต่าง ๆ มีอัตราภาษีอยู่ที่ 2% 
• ค่าเช่าอสังหาริมทรัพย์ เช่น ค่าเช่าออฟฟิศ หรือโกดังสินค้า อัตราภาษีอยู่ที่ 5% 

ตัวอย่างธุรกรรมที่อาจต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย

ในบรรดา ประเภทภาษีที่ SME ต้องรู้ เรื่อง ภาษีหัก ณ ที่จ่าย เป็นหัวข้อที่ผู้ประกอบการจำนวนมากมักสับสน เพราะเกี่ยวข้องกับการจ่ายเงินให้บุคคลหรือผู้ให้บริการในหลายรูปแบบ และเป็นส่วนสำคัญของการจัดการ ภาษีธุรกิจ ให้ถูกต้อง

ตัวอย่างธุรกรรมที่พบบ่อยและอาจเกี่ยวข้องกับ ภาษีหัก ณ ที่จ่าย ได้แก่

• การจ้างฟรีแลนซ์ หรือผู้รับจ้างทำงานเฉพาะด้าน
• การจ่ายค่าโฆษณา หรือค่าบริการให้เอเจนซี
• การจ่ายค่าเช่าสำนักงาน คลังสินค้า หรือพื้นที่ประกอบธุรกิจ
• การจ่ายค่าบริการวิชาชีพ หรือค่าดำเนินการบางประเภท

ในทางปฏิบัติ ธุรกิจควรตรวจสอบทุกครั้งว่ารายการจ่ายนั้นเข้าข่ายต้อง หักภาษี ณ ที่จ่าย หรือไม่ เพื่อให้การนำส่งภาษีเป็นไปอย่างถูกต้อง และช่วยให้เอกสารบัญชีของธุรกิจครบถ้วนมากขึ้น

หากหักภาษี ณ ที่จ่ายไม่ถูกต้อง จะเกิดอะไรขึ้น

หากธุรกิจมีหน้าที่ต้อง หักภาษี ณ ที่จ่าย แต่ดำเนินการไม่ถูกต้อง หรือไม่นำส่งภาษีตามที่ควร อาจทำให้เกิดปัญหาด้านเอกสารบัญชี และเพิ่มความเสี่ยงในการถูกตรวจสอบภายหลังได้

สำหรับผู้ประกอบการ SME ที่มีการจ่ายค่าบริการ ค่าเช่า หรือค่าจ้างเป็นประจำ การทำความเข้าใจเรื่อง ภาษีหัก ณ ที่จ่าย ถือเป็นเรื่องสำคัญ เพราะหากจัดการไม่ถูกต้อง อาจต้องกลับมาแก้ไขเอกสาร ยื่นข้อมูลเพิ่มเติม หรือมีภาระค่าใช้จ่ายเพิ่มจากข้อผิดพลาดเดิม การรู้จัก ภาษีในประเทศไทย โดยเฉพาะภาษีที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานประจำวัน จะช่วยให้ธุรกิจลดความเสี่ยงและบริหารงานได้เป็นระบบมากขึ้น

4. ภาษีบำรุงท้องที่

ภาษีบำรุงท้องที่ เป็นภาษีที่จัดเก็บจากเจ้าของที่ดิน โดยคิดตามขนาดและพื้นที่ของที่ดิน ผู้ประกอบการที่เป็นเจ้าของที่ดินสำหรับทำธุรกิจจะต้องชำระภาษีนี้ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (เช่น เทศบาลหรือองค์การบริหารส่วนตำบล)

สำหรับผู้ประกอบการ SME ที่เป็นเจ้าของที่ดิน หรือใช้ประโยชน์ที่ดินนำมาประกอบธุรกิจ ไม่ว่าจะเป็นนำมาสร้างเป็นอาคารสำนักงาน หรือโรงงาน จะต้องตรวจสอบและจ่ายภาษีเป็นประจำทุกปี เพื่อไม่ให้โดนปรับหรือถูกเรียกเก็บเพิ่มเติม 

5. ภาษีโรงเรือนและสิ่งปลูกสร้าง

  ภาษีโรงเรือนและสิ่งปลูกสร้าง เป็นภาษีที่จัดเก็บจากอาคารหรือสิ่งปลูกสร้างที่ใช้ในการประกอบธุรกิจ เช่น อาคารสำนักงาน ร้านค้า หรือโรงงาน โดยคิดตามมูลค่าการเช่าหรือการใช้ประโยชน์ ตั้งแต่ 0.01%-3% ของมูลค่าที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง โดยผู้เสียภาษีจะเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ หรือผู้ทำประโยชน์ในพื้นที่ 

6. ภาษีป้าย

  หากธุรกิจของคุณมีการติดตั้งป้ายโฆษณาหรือแสดงชื่อบริษัท เช่น ป้ายหน้าร้านหรือป้ายโฆษณา คุณจำเป็นต้องชำระภาษีป้ายให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

อัตราภาษีป้ายแบ่งเป็น 3 ประเภทหลัก ๆ และมีอัตราการเสียภาษีดังนี้

• ป้ายที่มีอักษรไทยล้วน

• มีข้อความเคลื่อนที่หรือเปลี่ยนแปลงได้ อัตราภาษีอยู่ที่ 10 บาทต่อ 500 ตารางเซนติเมตร
• นอกเหนือจากด้านบน อัตราภาษี 5 บาทต่อ 500 ตารางเซนติเมตร

• ป้ายที่มีอักษรไทยปนกับอังกฤษ หรือปนกับภาพหรือเครื่องหมายอื่น 

• มีข้อความเคลื่อนที่หรือเปลี่ยนแปลงได้ อัตราภาษีอยู่ที่ 52 บาทต่อ 500 ตารางเซนติเมตร
• นอกเหนือจากด้านบน อัตราภาษี 26 บาทต่อ 500 ตารางเซนติเมตร

• ป้ายที่ไม่มีอักษรไทย หรือมีอักษรไทยบางส่วนแล้วอยู่ต่ำกว่าอักษรต่างประเทศ
• มีข้อความเคลื่อนที่หรือเปลี่ยนแปลงได้ อัตราภาษีอยู่ที่ 52 บาทต่อ 500 ตารางเซนติเมตร
• นอกเหนือจากด้านบน อัตราภาษี 50 บาทต่อ 500 ตารางเซนติเมตร

7. ภาษีธุรกิจเฉพาะ

ภาษีธุรกิจเฉพาะจัดเก็บสำหรับธุรกิจบางประเภท เช่น การให้บริการเงินกู้ ธุรกิจธนาคาร หรือการซื้อขายอสังหาริมทรัพย์ ซึ่งหากว่ามีการทำธุรกิจในเชิงดังกล่าว แนะนำให้ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ หรือสำนักงานบัญชี เพื่อป้องกันข้อผิดพลาดในการดำเนินการ เนื่องจากเป็นภาษีที่ค่อนข้างซับซ้อน 

การเข้าใจเรื่องภาษีอย่างรอบด้านย่อมช่วยให้ผู้ประกอบการสามารถบริหารกิจการได้อย่างมั่นใจ ไม่ต้องกังวลว่าจะมีปัญหาตามมา ส่วนผู้ประกอบการท่านใดกำลังมองหาแหล่งสินเชื่อเพื่อเพิ่มสภาพคล่องให้ธุรกิจ ต้องที่ Funding Societies เรามีบริการสินเชื่อระยะสั้น สำหรับธุรกิจ SME ระยะเวลาผ่อนชำระสูงสุดถึง 12 เดือน และเป็นสินเชื่อ SME ไม่มีหลักทรัพย์ในลักษณะของฟินเทค หรือสินเชื่อดิจิทัลที่สมัครได้ง่าย ๆ ผ่านทางเว็บไซต์ของเรา สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ LINE OA @fundingsocietiesth

สรุป: ภาษีประเภทไหนที่ SME ควรให้ความสำคัญเป็นพิเศษ

แม้ว่า ภาษีในประเทศไทย จะมีหลายประเภท แต่สำหรับผู้ประกอบการ SME ภาษีที่ควรทำความเข้าใจให้ชัดเจนตั้งแต่ต้น มักได้แก่ ภาษีเงินได้นิติบุคคล, ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT), และภาษีหัก ณ ที่จ่าย เนื่องจากเป็นภาษีที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินธุรกิจในชีวิตประจำวันโดยตรง

เมื่อธุรกิจเริ่มเติบโต มีรายได้เพิ่มขึ้น หรือมีการจ้างผู้ให้บริการมากขึ้น ภาระด้าน ภาษีธุรกิจ ก็มักซับซ้อนขึ้นตามไปด้วย การรู้ว่าเมื่อไรต้องยื่นภาษี ต้องเตรียมเอกสารอะไร และจุดไหนที่มีความเสี่ยงหากจัดการไม่ถูกต้อง จะช่วยให้ธุรกิจวางแผนได้รอบคอบมากขึ้น และลดปัญหาที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต

ข้อมูลอ้างอิง 

• คู่มือภาษีเงินได้นิติบุคคลสำหรับผู้ประกอบการ SME. สืบค้นวันที่ 3 มกราคม 2568 จาก https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/lorkhor/newsbanner/2022/CIT_SME.pdf 

• ภาษีที่ดิน และสิ่งปลูกสร้าง 2567 (update ล่าสุด). สืบค้นวันที่ 3 มกราคม 2568 จาก https://www.itax.in.th/pedia/ภาษีที่ดิน/ 

• ภาษีป้าย ประเด็นสำคัญที่เจ้าของกิจการควรรู้. สืบค้นวันที่ 3 มกราคม 2568 จาก https://www.peakaccount.com/blog/tax/gen-tax/tax-signboardtax