คู่มือภาษีธุรกิจเฉพาะฉบับสมบูรณ์ ครบจบในที่เดียว
นอกจากการผลิตสินค้าหรือบริการให้ได้คุณภาพแล้ว การประกอบธุรกิจในประเทศไทยยังต้องตระหนักถึงภาระภาษีที่เกี่ยวข้อง ซึ่งหนึ่งในนั้นคือ “ภาษีธุรกิจเฉพาะ” ภาษีที่มุ่งเน้นเก็บจากกิจการบางประเภทอย่างเฉพาะเจาะจง โดยเพื่อให้เข้าใจง่ายขึ้น เรามาจะช่วยให้ผู้ประกอบการทุกท่านเห็นภาพรวมของภาษีธุรกิจเฉพาะอย่างชัดเจน ไม่ว่าจะเป็นใครบ้างที่ต้องเสียภาษี กิจการประเภทใดที่เกี่ยวข้อง ภาษีธุรกิจเฉพาะ มีอะไรบ้าง รวมถึงวิธีการจัดการภาษีนี้ในแต่ละขั้นตอน
ภาษีธุรกิจเฉพาะคืออะไร ?
ภาษีธุรกิจเฉพาะ คือ ภาษีตามประมวลรัษฎากรที่ถูกกำหนดขึ้นแทนภาษีการค้าเดิม และเริ่มใช้ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2535 ควบคู่กับการเริ่มใช้ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ซึ่งมุ่งเก็บจากผู้ประกอบการในกิจการบางประเภทที่ระบุไว้อย่างเฉพาะเจาะจง โดยภาษีประเภทนี้มีลักษณะการจัดเก็บแยกต่างหากจากภาษีมูลค่าเพิ่ม รวมถึงมีรายละเอียดเฉพาะในเรื่องฐานภาษี อัตราภาษี และการยื่นแบบที่ผู้ประกอบการต้องเข้าใจ
ผู้ที่มีหน้าที่เสียภาษีธุรกิจเฉพาะต้องดำเนินการยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีด้วยแบบคำขอ ภ.ธ.01 ภายใน 30 วันนับจากวันที่เริ่มประกอบกิจการ
ผู้มีหน้าที่เสียภาษีธุรกิจเฉพาะ
บุคคลหรือหน่วยงานที่ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ ได้แก่
- บุคคลธรรมดา
- คณะบุคคลที่มิใช่นิติบุคคล
- ห้างหุ้นส่วนสามัญ
- องค์กรของรัฐบาลหรือเอกชน รวมถึงกิจการที่ดำเนินงานโดยตัวแทนหรือผู้ที่มีอำนาจในประเทศไทย
ทั้งนี้ ผู้ประกอบการที่อยู่นอกราชอาณาจักร หากมีกิจการในไทยโดยผ่านตัวแทนหรือผู้รับผิดชอบ ก็ยังคงมีหน้าที่ในการเสียภาษีเช่นเดียวกัน
กิจการที่ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ
กฎหมายได้ระบุประเภทของธุรกิจที่มีหน้าที่ต้องจ่ายภาษีธุรกิจเฉพาะไว้ ดังต่อไปนี้
- กิจการธนาคารและธุรกิจที่เกี่ยวข้อง เช่น ธุรกิจเงินทุน ธุรกิจหลักทรัพย์ ธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์ และกิจการเยี่ยงธนาคารพาณิชย์ เช่น การให้กู้ยืม การค้ำประกัน การซื้อขายตั๋วเงิน การแลกเปลี่ยนเงินตรา
- กิจการรับประกันชีวิต
- โรงรับจำนำ
- การค้าอสังหาริมทรัพย์เพื่อการหากำไร
- การขายหลักทรัพย์ในตลาดหลักทรัพย์ (ยกเว้นบางประเภท)
- ธุรกิจแฟกตอริ่ง (การซื้อขายหนี้การค้า)
- การประกอบกิจการตามพระราชกฤษฎีกาที่กำหนดอัตราภาษีเฉพาะ
การคำนวณภาษีธุรกิจเฉพาะ
ภาษีธุรกิจเฉพาะจะคำนวณจาก ฐานภาษี ซึ่งหมายถึง รายรับก่อนหักรายจ่ายใด ๆ โดยรายรับดังกล่าวครอบคลุมทั้งที่เกิดขึ้นในประเทศไทยและนอกราชอาณาจักร ตัวอย่างฐานภาษีและอัตราภาษีที่สำคัญ ได้แก่
- กิจการธนาคาร และธุรกิจที่เกี่ยวข้อง : อัตราภาษี 3%
- กิจการรับประกันชีวิต : อัตราภาษี 2.5%
- โรงรับจำนำ : อัตราภาษี 2.5%
- การค้าอสังหาริมทรัพย์เพื่อการหากำไร : อัตราภาษี 0.1%
- ธุรกิจแฟกตอริ่ง : อัตราภาษี 3%
- กิจการพิเศษอื่น ๆ ตามกฎหมาย : อัตราภาษี 0.01%
นอกจากนั้น ผู้ประกอบการต้องเสียภาษีท้องถิ่นเพิ่มอีก 10% ของจำนวนภาษีธุรกิจเฉพาะที่คำนวณได้
ขั้นตอนการยื่นภาษีธุรกิจเฉพาะ
1. การจดทะเบียน
ผู้ประกอบการที่เริ่มกิจการและมีหน้าที่เสียภาษีนี้ ต้องยื่นคำขอจดทะเบียน ภ.ธ.01 ภายใน 30 วันนับจากวันเริ่มกิจการ
2. การยื่นแบบแสดงรายการ
หลังการจดทะเบียน ผู้ประกอบการต้องยื่นแบบ ภ.ธ.40 ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป โดยสามารถยื่นผ่านสำนักงานสรรพากรพื้นที่สาขา หรือทางออนไลน์ผ่านเว็บไซต์ของกรมสรรพากร ซึ่งการยื่นออนไลน์มีการขยายเวลาถึง 8 วัน
3. การจัดทำเอกสารประกอบ
เอกสารที่ผู้ประกอบการต้องจัดทำและเก็บรักษาประกอบด้วย
- รายงานแสดงรายรับก่อนหักรายจ่าย (จัดทำรายวันและสรุปรายการรายเดือน)
- รายงานแสดงรายรับรายสถานประกอบการ ซึ่งต้องจัดทำภายใน 3 วันทำการ
โดยเอกสารทั้งหมดต้องเก็บรักษาไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปี สำหรับกรณีที่ต้องมีการตรวจสอบย้อนหลัง
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับภาษีธุรกิจเฉพาะ
Q: ภาษีธุรกิจเฉพาะต่างจากภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) อย่างไร ?
A: ภาษีธุรกิจเฉพาะเก็บเฉพาะจากกิจการที่ระบุไว้ในกฎหมาย เช่น การค้าอสังหาริมทรัพย์หรือกิจการธนาคาร ซึ่งแตกต่างจากภาษีมูลค่าเพิ่มที่จัดเก็บจากการขายสินค้าและบริการทั่วไป โดยภาษีธุรกิจเฉพาะยังมีอัตราภาษีเฉพาะเจาะจงสำหรับแต่ละประเภทกิจการ
Q: หากภาษีที่คำนวณได้ในเดือนหนึ่งไม่ถึง 100 บาท ต้องชำระหรือไม่?
A: ไม่จำเป็นต้องชำระภาษีในเดือนที่ภาษีรวมคำนวณแล้วต่ำกว่า 100 บาท แต่ผู้ประกอบการยังคงมีหน้าที่ต้องยื่นแบบ ภ.ธ.40 เพื่อรายงานรายการภาษีตามปกติ
Q: หากไม่ได้ประกอบกิจการในบางเดือนยังต้องยื่นแบบหรือไม่ ?
A: ใช่ ผู้ประกอบการยังคงต้องยื่นแบบ ภ.ธ.40 แม้ว่าจะไม่มีรายรับในเดือนนั้น การไม่ยื่นแบบอาจนำไปสู่ค่าปรับหรือปัญหาด้านกฎหมาย แม้จะไม่มีภาระภาษีให้ชำระในเดือนดังกล่าว
Q: สิทธิประโยชน์ของการยื่นแบบภาษีธุรกิจเฉพาะทางออนไลน์คืออะไร ?
A: การยื่นแบบทางออนไลน์ช่วยเพิ่มความสะดวกในการดำเนินการและได้รับสิทธิขยายเวลายื่นแบบและชำระภาษีเพิ่มอีก 8 วัน ลดความยุ่งยากในการเดินทางไปสำนักงานสรรพากรพื้นที่
นอกจากการเข้าใจว่าภาษีธุรกิจเฉพาะคืออะไร และมีอะไรบ้างแล้ว อีกหนึ่งกุญแจสู่ความสำเร็จที่สำคัญของผู้ประกอบการ SME คือการมีสภาพคล่องเพื่อคว้าโอกาสทางธุรกิจ ดังนั้น ผู้ประกอบการรายย่อยท่านใดที่มองเห็นโอกาสในการขยับขยายธุรกิจ แต่ขาดเงินทุน ขอแนะนำ “สินเชื่อระยะสั้นสำหรับธุรกิจ SME” จาก Funding Societies พร้อมนำเสนอสินเชื่อดิจิทัล SME ที่ออกแบบมาเพื่อธุรกิจที่ต้องการขยายกิจการ หรือเพิ่มสภาพคล่อง หรือใช้จ่ายในยามฉุกเฉิน โดยไม่ต้องใช้หลักทรัพย์ค้ำประกันในการยื่นขอสินเชื่อ มีระยะเวลาผ่อนชำระสูงสุดถึง 12 เดือน เริ่มต้นง่าย ๆ เพียงกรอกแบบฟอร์มเพื่อให้ทีมงาน Funding Societies ติดต่อกลับ
ข้อมูลอ้างอิง
ภาษีธุรกิจเฉพาะ. สืบค้นวันที่ 12 ธันวาคม 2567 จาก https://www.rd.go.th/306.html
